آیین نامه مالی مدارس
«بسمهتعالي»
مقدمه :
در اجرای ماده (92) آیین نامه اجرايي مدارس و قانون اصلاح ماده (11) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش و تبصره (4) ماده واحده قانون راجع به هزينه سرانه واحدهاي آموزشي، به منظور ایجاد وحدت رویه در زمینه امور مالی مدارس وتسهیل در امر کنترل و نظارت بر مصرف منابعمالی که در اختیار واحدهایآموزشی قرار میگیرد . این دستورالعمل در 13 ماده و 17 تبصره به همراه 5 پیوست تدوین و ابلاغ میگردد وکلیهی واحدهای یادشده مکلف به رعایت دقیق مفاد آن میباشند. مسئولیت حسناجرای این دستورالعمل به عهده مدیر آموزشگاه و نظارت آن به عهده ادارات آموزش و پرورش میباشد.
ماده (1 )
تعاریف :
الف) مدرسه
مدرسه از نظر اين دستورالعمل به كليه واحدهاي آموزشي اطلاق ميشود كه در چارچوب اهداف و وظايف وزارت آموزش و پرورش عهدهدار تعليم و تربيت در دورههاي مختلف تحصيلي شامل پيشدبستاني، هنرستانهاي فني، حرفهاي، كشاورزي، مدارس عادي، شبانهروزي، عشايري، استثنايي، استعدادهاي درخشان، نمونه دولتي، شاهد و ايثارگران بوده و تمام يا بخشي از هزينه آن به نحوي از محل بودجه عمومي دولت پرداخت ميگردد.
ب) منابع مالی مدرسه :
طبق ماده (11) قانون تشکیل شورا های آموزش و پرورش در استانها ، شهرستانها و مناطق کشور منابع مالی مدرسه عبارتند از:
1. اعتبارات دولت که به استناد تبصره های 1و2 ماده واحده قانون راجع به هزينه سرانه واحدهاي آموزشي از محل اعتبارات وزارت آموزش و پرورش و یا سازمانهای وابسته به حساب واحد آموزشی و پرورشی واریز می گردد .
2. کمکهای داوطلبانه مردمی که حسب دستور العمل و بخشنامه های مربوطه و با رعایت مفاد قانون اصلاح ماده (11) قانون تشكيل شوراهاي آموزش و پرورش به وسیله اشخاص حقیقی یا حقوقی جهت انجام هزینهها به حساب واحد های آموزشی واریز میگردد.
3. سهمی که از طریق شورای آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه از عوارض اخذ شده در اختیار مدرسه قرار میگیرد [1]
4. وجوه حاصل از ارائه خدمات آموزشی و پرورشی فوق برنامه و جبرانی که به استناد آیین نامه نحوی ارائه خدمات آموزشی و پرورشی فوق برنامه و شیوهنامهی اجرایی مربوطه توسط اولیای دانش آموزان به حساب مدرسه واریز میگردد.
تبصره) سایر وجوهی که مدرسه به موجب مصوبات مراجع ذیصلاح مجاز به دریافت آن میباشد از نظر این دستورالعمل در زمره منابع مالی مدرسه تلقی میگردد.
ج) حساب بانکی مدرسه :
حسابی است الكترونيكي که به نام مدرسه در ردیف حسابهای دولتی نزد یکی از شعب بانکهای دولتی با معرفی اداره آموزش و پرورش افتتاح شده یا میشود .
تبصره 1) برداشت از حساب مذکور با 2 امضاء از 3 امضاء (امضای رئیس مدرسه ثابت و امضای یکی از دو نفر اعضای شورای مالی مدرسه) صورت خواهد پذیرفت .
تبصره 2) نگهداری وجوه بصورت نقدی (باستثناء تنخواه گردان) اکیداً ممنوع می باشد . مسئولین مدارس و صاحبان امضاء متضامناً مسئولیت اجرای این تبصره را به عهده خواهند داشت .
ماده ( 2 ) شورای مالی مدرسه :
شورای مالی مدرسه که عضویت در آن افتخاری است ، در اول هر سال تحصیلی و بلافاصله پس از آغاز به کار انجمن اولیاء و مربیان با ترکیب زیر تشکیل می گردد .
الف) شورای مالی واحد آموزشی روزانه:
مدیر یا سر پرست مدرسه ( رئیس شورا )
رئیس انجمن اولیاء و مربیان .
نماینده شورای معلمان .
تبصره) به منظور عدم توقف امور مالي مدارس تا تشكيل انجمن اولياء و مربيان جديد، ادامه كار شوراي مالي به قوت خود باقي ميماند .
ب) شورای مالی واحد های شبانه روزی – بزرگسالان
مدیر مدرسه یا سرپرست مدرسه ( رئیس شورا ) .
نمايندهي شورای معلمین ( مربیان پرورشی ، دبیران، هنر آموزان)
نمایند هي کادر اداری مدرسه ( معاونین ، دفترداران ).
حسابدار مدرسه که دارای پست حسابدار می باشد.
سرپرست شبانه روزی ( در مدارس شبانه روزی )
ج) شورای مالی هنرستانهای فنی و حرفه ای و کاردانش
مدیر مدرسه یا سرپرست ( رئیس شورا )
رئیس انجمن اولیاء و مربیان .
نمایندهی شورای معلمین و مربیان .
نمايندهي کادر اداری ( معاونین ، دفترداران ) .
حسابدار مدرسه که دارای پست حسابدار می باشد .
تبصره1) در مدارس تک معلم و روستاهایی که امکان تشکیل شورای مالی با ترکیب پیش بینی شده در ماده (2) این آیین نامه وجود ندارد شورایی مرکب از مدیر مدرسه ، رئیس انجمن اولیاء و مربیان و یک نفر نمايندهي اداره به انتخاب رئیس شهرستان / منطقه و نمايندگي تشکیل گردد .
ماده (3): وظایف شورای مالی مدرسه عبارت است
1. بررسی برنامههای مالی مدرسه و ارائه آن به انجمن اولیاء و مربیان مدرسه جهت تصویب.
2. نظارت بر حسن اجرای مصوبات مالی انجمن اولیاء و مربیان و دستورالعملهای مالی ذیربط .
3. همکاری مستمر با مسئول مدرسه ، در استفاده صحیح از منابع مالی با رعایت صرفهجویی و امضای اسناد هزینه .
4. انجام سایر وظایفی که در این دستور العمل به عهده شورای مالی گذاشته شده است .
ماده( 4) رسمیت جلسه شورای مالی
جلسات شورا برای مدارس موضوع بند الف ماده (2) با حضورکلیهي اعضا و برای مدارس موضوع بند (ب ، ج) ماده (2) با حضورچهار پنجم اعضا و در سایر مراکز با حضور دو سوم اعضا رسمیت مییابد و مصوبات شورا با اکثریت آرا قابل اجرا است ( مدیر مدرسه مکلف به دعوت اعضای شورا می باشد .)
ماده( 5) تعداد جلسات ماهانه
شورا حسب ضرورت جهت تصمیم گیری در مورد هزینههای مدرسه جلسه خواهد داشت و به هر حال تشکیل جلسات شورای مالی حد اقل دو ماه یکبار الزامی است .
تبصره) در مواردی که هزینه ای جنبهي فوری و فوتی داشته باشد و تاخیر در آن منجر به زیان و خسارت گردد و به علت ضیق و قت امکان طرح و تصویب در شورای مالی مدرسه میسر نباشد ، مدیر یا سرپرست مدرسه مجاز است در هر سال حد اکثر تا سقف 20 درصد هزینه های سال قبل نسبت به انجام این قبیل هزینه ها اقدام و مراتب را در اولین جلسه شورای مالی به اطلاع شورا برساند.
ماده( 6) میزان تنخواه در ابتدای سال
در ابتدای هر سال جهت انجام هزینه های مدرسه تنخواه گردان لازم به میزانی که شورای مالی مدرسه تعیین می نماید در اختیار مدیر مدرسه قرار می گیرد که این میزان تنخواه در هر سال نباید حداکثر از 20درصد هزینه سال قبل تجاوز نماید .
ماده( 7)تنظیم صورت جلسه شورای مالی مدرسه
صورت جلسات شورای مالی باید بوسیله منشی شورای مالی مدرسه که در اولین جلسه شورا انتخاب می شود با ذکر نظرات موافقین و مخالفین تنظیم و در دفتر مخصوص ثبت و به امضای کلیهي حاضران برسد .
ماده( 8) مصرف منابع مالی
منابع مالي مدرسه باید برای مصارف ذیل هزینه گردد :
1. حمل ونقل ، ارتباطات و فنآوري(هزینه های پستی ، مخابرات،حمل و نقل اموال و اشیاء متعلق به مدرسه ، رفت و آمد دانش آموزان ).
2. تعمیرات جزئي ساختمان ، تجهیزات و وسایل ساختمانها و پرداخت حق بیمهي آنها در مقابل سرقت ، زلزله ، سیل ، آتش سوزی و .... .
تبصره) تعمیرات اساسی ساختمان و ایجاد بناهای جدید از محل اعتبارات تملک دارایی سرمایه ای ادارهي کل نو سازی تامین گردد .
3. سوخت ، آب و برق .
4. تهیهی مواد و لوازم مصرفی و در حکم مصرفی اعم از آموزشی ، کارگاهی و آزمایشگاهی ، اداری ، بهداشتی ، ورزشی و پرورشی .
5. تهیهی وسایل و تجهیزات مصرف نشدنی آموزشی و کمک آموزشی (آزمایشگاهی، کارگاهی، خوابگاهي، آشپزخانه) ورزشی و اداری و سایر اموال غیر مصرفی دیگر .
6. هزینههای مربوط به فعالیتهای پرورشی شامل اقامه نماز ، برگزاری اردوها مسابقههای ورزشی ، علمی ، فرهنگی و هنری اجرای مراسم ایام الله و اعیاد مذهبی ، ملی و بسیج دانشآموزي و پدافند غیر عامل و مناسبتهای مختلف.
7. هزینههای مربوط به فعالیتهای فوقبرنامه آموزشی، پرورشی و ورزشی و کمکهای ضروری به دانش آموزان وخرید جوایز و هدایا .
8. هزینههای تشکیل کلاسهای آموزشی خانواده و مشارکت در تشکیل و فعالیت مرکز راهنمایی و مشاوره خانواده ( وابسته به انجمن اولیاء و مربیان).
9. حق اشتراک مجلات آموزشی ( پیوند ، رشد، تربیت و ...).
10. تشویق کارکنان آموزشي ، پرورشي و اداري مدرسه و تجليل از بازنشستگان مدرسه با رعايت مفاد ماده(90) آييننامه اجرايي مدارس.
11. پرداخت حق التدریس معلمین و حق الزحمه عوامل اجرایی کلاسهای جبرانی و فوق برنامه .
12. پرداخت فوق العاده خاص و کارانه از محل بند 3 ماده (11) قانون شوراها پس از تصویب شورای آموزش و پرورش .
13. تهیهي موادغذایی در مدارس شبانه روزی .
14. پرداخت هزینههای خدمات پشتیبانی( امور دفتری، حقالتنظیف و...) بر اساس قوانین کار.
15. سایر موارد پیشبینی نشده در این ماده که انجام آن در ارتباط با فعالیت مدرسه ضروری و اجتناب ناپذیر است .
تبصره 1) در مواردی که زمینه مصرف کمکها کتباً از طرف اهدا کننده تعیین شده باشد ، وجوه مذکور منحصراً بایستی در جهت اهداف و نیات پرداخت کننده ( مشروط بر اینکه منافاتی با موازین شرعی و مقررات قانونی نداشته باشد ) صرف گردد و در صورتی که نیت و هدف اهدا کننده ارتقاء سطح آموزشی و پرورشی مدرسه به طور عام باشد با مسئولیت مدیر مدرسه و تحت نظر شورای مالی به مصرف خواهد رسید
تبصره 2) خرید اشیاء لوکس و تجملی و غیر ضروری (موضوع قانون منع خرید اشیاء تجملی) اکیداً ممنوع است .
تبصره 3) در پرداختهای حقالتدریس و حقالزحمه کسر مالیات بر وفق مقررات مربوط اعمال و به حساب امور مالیاتی واریز گردد.
تبصره 4) بکارگیری نیرو هاي آزاد (غيرشاغل) تحت عناوین حق التنظیف، حقالزحمهبگیر، حقالتدریس و ... خارج از مقررات قانون كار مجاز نبوده و هرگونه پرداخت از محل منابع مدرسه به افراد فوق ممنوع میباشد .
ماده( 9)
کلیهی عملیات مالی و اسناد هزینه بایستی طبق پیوست شماره 1 این آیین نامه توسط حسابدار مدرسه و در صورت نداشتن حسابدار توسط مدیر یا فرد دیگری که با پیشنهاد وی و تایید شورای مالی تعیین می گردد ( به عنوان حسابدار) با رعایت کامل مقررات مربوط تنظیم و در دفاتر ذیربط ثبت گردد .
تبصره 1) حسابدار صرفاً از بین کارکنان رسمی ؛ پیمانی و بازنشسته (با رعايت ماده 95 قانون مديريت خدمات كشوري)آموزش و پرورش به استثناء کارکنان امور مالی اداره آموزش و پرورش همان منطقه انتخاب شود و پرداخت حق الزحمه آن به تناسب حجم كار و به صورت اضافه کار با رعایت ماده(9) این دستورالعمل وتصویب شورای مالی مدرسه انجام می پذیرد.
تبصره 2) پرداخت حقالزحمه به مدير واحد آموزشي بابت انجام كار «حسابداري» مجاز نميباشد.
ماده (10)
مدیر مدرسه وحسابدار مکلف به حفظ و نگهداری دفاتر،اسناد مدارک مالی بوده و موظفند این قبیل اسناد را بایگانی و در جای امن و به نحوی نگهداری نمایند که همیشه آماده برای رسیدگی و حسابرسی مسئولین و بازرسان اعزامی از مراجع ذیربط باشد .
ماده (11) ترازنامه صورتهاي مالي
مدیر مدرسه و حسابدار مکلفند در پایان هر سال تحصیلی ترازنامه صورتهای مالی مدرسه را برابر پیوست شماره (2) در دو نسخه تنظیم و پس از تایید شورای مالی مدرسه یک نسخهي آن را به اداره آموزش وپرورش منطقه و نسخه دیگر را جهت بایگانی در مدرسه نگهداري نمایند .
تبصره : سال مالی مدرسه ، مطابق با سال آموزشی مدرسه است .
ماده( 12) اموال
اموال مدرسه، کلیهی اموال خریداری شده از محل منابع مالی موضوع ماده 1 این دستورالعمل و هدایای غیر نقدی جزو اموال دولتی بوده و باید مطابق مقررات مربوط به اموال دولتی در دفاتر اموال مدرسه ثبت و فهرستهای مورد نظر حداکثر ظرف مدت یک ماه به آموزش وپرورش منطقه ارسال گردد.
تبصره 1) در مواردی که اموالی از طرف اولیاء دانشآموزان و سایر اشخاص، به طور امانی و موقت در اختیار مدرسه گذاشته شود ، مدیر مدرسه مکلف به حفظ و نگهداری آن بوده و می بایست بلافاصله پس از رفع نیاز و در قبال اخذ رسید مسترد دارد .
تبصره 2) در کلیهی موارد مربوط به اموال مدرسه که در این دستورالعمل مسکوت است رعایت فصل اموال دولتی قانون محاسبات عمومی کشور ومقررات مربوط به آن الزامی است .
تبصره3) مدیر مدرسه مکلف است سالانه گزارش اموال اسقاطی مدرسه را به اداره آموزش و پرروش منطقه ارسال نماید تا با رعایت تشریفات قانونی نسبت به فروش آن اقدام شود .
ماده (13)
این دستورالعمل از تاریخ ابلاغ لازمالاجرا میباشد و با صدور آن کلیهی آییننامهها، دستورالعملها و بخشنامههای قبلی که در این خصوص صادر گردیدهاند، لغو و بلااثر میگردد.
غلام حسن حیدری
معاون توسعه مدیریت و پشتيباني